⦁ लंडनमधील सायन्स म्युझियममधील “एनर्जी रिव्हॉल्यूशन: द अदाणी ग्रीन एनर्जी गॅलरी”
⦁ सप्टेंबर 2025 मध्ये, या गॅलरीला तिच्या सस्टेनेबल डिझाइन आणि स्थापनेसाठी एजे रेट्रोफिट आणि रीयुझ अवॉर्ड
लंडन, १८ ऑक्टोबर 2025: जगाला ऊर्जा अधिक शाश्वत पद्धतीने निर्माण करण्याचा आणि वापरण्याचा मार्ग दाखवणारी, लंडनमधील सायन्स म्युझियममधील पुरस्कारप्राप्त मोफत गॅलरी एनर्जी रिव्हॉल्यूशन: द अदाणी ग्रीन एनर्जी गॅलरीने मार्च 2024 च्या अखेरीस सुरू झाल्यापासून दहा लाख हुन अधिक अभ्यागतांचे स्वागत केले आहे.
ही गॅलरी आपल्या काळातील सर्वात मोठ्या आव्हानांपैकी एक – जलद ऊर्जा संक्रमण आणि हवामान बदल मर्यादित करण्यासाठी लागणारी डिकार्बोनायझेशन या विषयाचा अभ्यास करण्यासाठी समर्पित आहे. येथे समकालीन व ऐतिहासिक वस्तू, आकर्षक डिजिटल प्रदर्शने आणि खास तयार केलेले मॉडेल्स पाहायला मिळतात, ज्यातून आपण ऊर्जा प्रणालींचे भूतकाळ, वर्तमान आणि भविष्य मानवाच्या कल्पनाशक्ती आणि नवकल्पनांद्वारे कसे आकार घेतात हे जाणून घेऊ शकतो.
ही गॅलरी यूके आणि परदेशातील तंत्रज्ञान आणि प्रकल्पांवर देखील प्रकाश टाकते – ऑर्कनीतील हायड्रोजन पॉवर, भारतातील टेराकोटा एअर-कूलिंग फॅसाड्स आणि मोरोक्कोतील सौर प्रकल्प यांसारखे प्रकल्प यामध्ये समाविष्ट आहेत. गॅलरी कुटुंबीय आणि शाळा गटांमध्येही लोकप्रिय आहे. गॅलरी सुरू झाल्यापासून आतापर्यंत 10,000 पेक्षा जास्त विद्यार्थ्यांनी शैक्षणिक भेटीचा भाग म्हणून येथे भेट दिली आहे.
.
सागर अदाणी , कार्यकारी संचालक, अदाणी ग्रीन एनर्जी, यांनी सांगितले: “एनर्जी रिव्हॉल्यूशन: द अदाणी ग्रीन एनर्जी गॅलरी एक दशलक्ष लोकांना प्रेरणा देत आहे आणि शाश्वतता व नवकल्पना यावर चर्चा सुरू करत आहे हे पाहून आम्हाला अभिमान वाटतो. अदाणी ग्रीन एनर्जी येथे आमचा असा विश्वास आहे की शाश्वत भविष्य धाडसी नवोपक्रम आणि सामूहिक कृतीवर आधारित असते. हा टप्पा एकत्रित प्रयत्नांचा परिणाम आहे आणि हरित भविष्याच्या निर्मितीत शिक्षणाची शक्ती कशी काम करते हे दर्शवतो. आम्ही सायन्स म्युझियम ग्रुपचे या महत्त्वाच्या यशाबद्दल अभिनंदन करतो आणि अशा गॅलरीला पाठिंबा देताना आम्हाला गर्व वाटतो, जी उत्सुकतानिर्माण करते आणि स्वच्छ, अधिक टिकाऊ जगासाठी उपाय शोधण्यास मदत करते.”
सायन्स म्युझियम ग्रुपचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आणि संचालक, सर इयान ब्लॅचफोर्ड यांनी सांगितले: “या अद्भुत गॅलरीत दहा लाख अभ्यागतांचे स्वागत केल्याबद्दल आम्हाला आनंद होत आहे, ज्यामुळे अभ्यागतांमध्ये उत्सुकता निर्माण झाली आणि ऊर्जा अधिक शाश्वत पद्धतीने निर्माण व वापरण्याची गरज यावर चर्चा सुरू झाली. हा उल्लेखनीय टप्पा गॅलरीच्या पुरस्कारप्राप्त डिझाइन आणि प्रदर्शनात असलेल्या उल्लेखनीय वस्तूंमागील कथांचे प्रतीक आहे. गॅलरी शक्य केल्याबद्दल मी अदानी ग्रीन एनर्जीचा त्यांच्या उदार प्रायोजकत्वाबद्दल आभारी आहे.”
एनर्जी रिव्हॉल्यूशन: द अदाणी ग्रीन एनर्जी गॅलरी ची रचना आर्किटेक्ट आणि डिझाइन स्टुडिओ अननोन वर्क्सने केली असून, नुकतीच या गॅलरीला डिझाइन आणि स्थापनेच्या शाश्वत दृष्टिकोनासाठीआर्किटेक्ट्स जर्नल कडून रेट्रोफिट आणि रीयूज पुरस्कार मिळाला आहे. पुरस्कारप्राप्त डिझाइनचा एक भाग म्हणून, म्युझियमच्या जुन्या ऑब्जेक्ट स्टोअरमधील 200 हून अधिक मेटल शेल्व्हज गॅलरीमध्ये वस्तूप्रदर्शित करण्यासाठी पुन्हा वापरल्या गेल्या. शक्य तितकी अॅल्युमिनियम वापरली गेली, कारण ती सहजपणे रीसायकल होऊ शकते, आणि ऊर्जा-बचत करणाऱ्या एलईडीने गॅलरी प्रकाशमान केली आहे. या सर्व उपायांनी गॅलरीच्या निर्मिती आणि चालू ऑपरेशनमधून कार्बन उत्सर्जन कमी होण्यास मदत झाली.
गॅलरी कल्पनाशक्तीच्या दृष्टीकोनातून या शतकातील महत्त्वपूर्ण आव्हानांचा अभ्यास करते आणि ती तीन विभागांमध्ये मांडलेली आहे. फ्युचर प्लॅनेटमध्ये अभ्यागत पाहू शकतात की हवामान शास्त्रज्ञ गणित आणि संगणकीय मॉडेल्स कसे वापरतात आणि त्यातून भविष्यातील हवामानाचे विविध परिणाम कसे समजतात. यूके मेट ऑफिससह सह तयार केलेल्या इंटरॅक्टिव्ह प्रदर्शनाद्वारे हे सादर केले जाते. तसेच समुद्र, जमीन, हवेत आणि अवकाशातून हवामानाचे निरीक्षण आणि मोजमाप करण्यासाठी वापरली जाणारी उपकरणे प्रदर्शनात आहेत. यात चार्ल्स डेव्हिड कीलिंग यांचा मूळ डिझाइन केलेला एअर-सॅम्पलिंग फ्लास्क आणि अवकाशातून समुद्र पृष्ठभागाचे तापमान मोजणारा सॅटेलाइट उपकरण यांचा समावेश आहे.
फ्यूचर एनर्जी विभागात आज ऊर्जा कशी पुरवली जाते आणि वापरली जाते याबाबत नव्या, कमी कार्बन तंत्रज्ञानावर लक्ष केंद्रित केले आहे, तसेच इथे ऐतिहासिक वस्तूंचा समावेश आहे ज्यामुळे जीवाश्म इंधनापासून ऊर्जा संक्रमणाचा विस्तृत इतिहास पाहता येतो. पर्यटक 1897 मध्ये लंडनमध्ये वापरली गेलेली पहिली इलेक्ट्रिक टॅक्सी, काळ्या व पिवळ्या रंगाचा बर्सी कॅब, आणि 1882 मध्ये लंडनमध्ये स्थापन झालेल्या आणिजीवनशैलीत बदल घडवून आणणाऱ्या जगातील पहिल्या सार्वजनिक वीज नेटवर्कसाठी बनवलेल्या केबल्स पाहू शकतात. प्रदर्शनात एक पाच मीटर उंच पॅराबोलिक सौर ट्रफ मिरर प्रदर्शित केला आहे, जी मोठ्या सौर फर्मवर सूर्यप्रकाश एकाग्र करून वीज निर्माण करण्यासाठी वापरली जाते, तसेच ऑर्कनीजवळ 2016 मध्ये वापरलेली सात मीटर लांब प्रोटोटाइप टाइडल टर्बाइन ब्लेड, जी हजार घरांना वीजपुरवठा करण्यास मदत करते. याशिवाय झिरो एनर्जी थर्मोन्यूक्लियर असेंब्ली मधील मोठा क्वाड्रंटही प्रथमच प्रदर्शित केला आहे. हा न्यूक्लियर फ्यूजन प्रयोग 1950च्या दशकात ब्रिटिश शास्त्रज्ञांनी तयार केला होता, ज्यांनी न्यूक्लियर फ्यूजनमुळे भरपूर ऊर्जा मिळेल असा विचार केला होता. पर्यटक रोल्स-रॉयस एसएमआरद्वारे तयार केलेल्या लहान मॉड्युलर न्यूक्लिअर रिऍक्टर चे मॉडेल आणि यूकेच्या न्यूक्लियर कचऱ्याच्या साठवणीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या वास्तविक (पण किरणोत्सर्गी नसलेल्या) कॅनिस्टरचा भागही पाहू शकतात, जे भविष्यात अधिक घरांना वीजपुरवठा करू शकतात.
आमचे भविष्य एका नवीन जगाची वाट पाहत आहे, ज्यामध्ये जग आपल्या भविष्यातील ऊर्जेच्या गरजा कशा पूर्ण करेल याबद्दल मुलांच्या सर्जनशील कल्पना आणि त्यांना तज्ञांच्या प्रतिक्रिया प्रदर्शित केल्या जातील. अभ्यागतांना डीकार्बोनायझेशन ट्रॅकर पाहता येईल जो दरवर्षी अपडेट केला जातो आणि यूके त्याच्या कमी कार्बन प्रवासात कसे कामगिरी करत आहे हे दाखवतो.
गॅलरीच्या मध्यभागी, विज्ञान आणि कला यांचे संयोजन करणारे, ओन्ली ब्रेथ नावाचे कायनेटिक स्कल्पचर आहे, एक गतिज जो हालतो आणि फुलतो, पूर्णपणे पसरल्यावर सुमारे पाच मीटर व्यासाचा होतो. टोरस टोरस स्टुडिओमधील कलाकार अलेक्झांड्रा कार आणि कॉलिन रेनी यांनी तयार केलेले, हे शिल्प रीपर्पज्ड मिरर, पुनर्वापरयोग्य स्टेनलेस स्टील आणि वाऱ्याने उडवलेल्या लाकडापासून बनवले गेले आहे आणि तांत्रिक बदलांना प्रेरणा देण्यासाठी निसर्गाच्या शक्तीचे प्रतीक आहे.
एनर्जी रिव्हॉल्यूशन: द अदाणी ग्रीन एनर्जी गॅलरीला जगातील आघाडीच्या नवीकरणीय ऊर्जा कंपन्यांपैकी एक असलेल्या अदानी ग्रीन कडून मोठ्या प्रमाणावर पाठिंबा मिळाला. ही मोफत गॅलरी 24 मार्च 2024 रोजी सायन्स म्युझियमच्या लेव्हल 2, वेस्ट हॉल मध्ये उघडण्यात आली.
