आता खासगी कोचिंग सेंटर्सच्या मनमानीला आळा घालण्यासाठी केंद्र सरकारने तयारी केली आहे. या नवीन मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार आता कोणीही कुठेही आणि केव्हाही खाजगी कोचिंग सेंटर उघडू शकणार नाही.यासाठी सर्वप्रथम त्याला नोंदणी करावी लागेल. एवढेच नाही तर आता 16 वर्षाखालील मुलांना कोचिंग सेंटरमध्ये शिक्षणासाठी प्रवेश दिला जाणार नाही. एवढच नाही तर कोचिंग सेंटर्स कोणत्याही विद्यार्थ्याकडून मनमानी शुल्क आकारु शकणार नाहीत.
दरम्यान, देशभरात एनईईटी किंवा जेईईची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या वाढत्या आत्महत्येच्या घटना आणि देशातील बेलगाम कोचिंग सेंटर्सची मनमानी लक्षात घेऊन केंद्राने ही मार्गदर्शक तत्त्वे दिली आहेत. मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, IIT JEE, MBBS, NEET सारख्या व्यावसायिक अभ्यासक्रमांसाठी कोचिंग सेंटर्सना इमारत सुरक्षेशी संबंधित NOC असणे आवश्यक आहे. परीक्षा आणि यशाच्या दबावाशी संबंधित समस्यांवर मात करण्यासाठी विद्यार्थ्यांना मानसिक आरोग्याशी संबंधित समर्थन देखील प्रदान केले जावे.
यापूर्वीही मार्गदर्शक तत्त्वे जारी करण्यात आली आहेत
कोचिंग सेंटर्सची नोंदणी आणि नियमन 2024 साठी मार्गदर्शक तत्त्वे आधीच राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना पाठवण्यात आली आहेत. काही राज्यांमध्ये आधीच कोचिंग संस्थांच्या नियमनाशी संबंधित कायदे आहेत, खाजगी कोचिंग सेंटर्सची वाढती संख्या आणि आत्महत्येच्या वाढत्या घटनांमुळे केंद्र सरकारने ही मार्गदर्शक तत्त्वे प्रस्तावित केली आहेत.
मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये असे म्हटले आहे की, विद्यार्थ्यांवरील शैक्षणिक दबाव लक्षात घेता कोचिंग सेंटर्सनी मुलांच्या कल्याणासाठी आवश्यक पावले उचलली पाहिजेत. कोचिंग संस्था विद्यार्थ्यांना तणाव आणि नैराश्यापासून दूर करण्यासाठी मदत करतील. त्याचबरोबर अनुभवी मानसशास्त्रज्ञांची मदत घेऊन त्यांना मानसिक आरोग्याशी संबंधित मदत पुरवतील.
नियमांचे उल्लंघन केल्यास मोठा दंड आकारण्यात येईल
मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार नोंदणी न केल्यास आणि अटी आणि शर्तींचे उल्लंघन केल्यास कोचिंग सेंटर्सना मोठा दंड भरावा लागेल. पहिल्या उल्लंघनासाठी 25,000 रुपये दंड, दुसऱ्या गुन्ह्यासाठी 1 लाख रुपये आणि तिसऱ्या गुन्ह्यासाठी कोचिंग सेंटरची नोंदणी रद्द केली जाईल.
फी 10 दिवसात परत केली जाईल
मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, अभ्यासक्रमाच्या कालावधीत फी वाढवता येणार नाही. जर एखाद्या विद्यार्थ्याने पूर्ण पैसे भरुनही कोर्स अर्धवट सोडण्यासाठी अर्ज केला, तर कोर्सच्या उर्वरित कालावधीचे पैसे परत करावे लागतील. वसतिगृह आणि मेस फी देखील परताव्यात समाविष्ट केली जाईल.
क्लास 5 तासांपेक्षा जास्त चालणार नाही
दरम्यान, कोणत्याही परिस्थितीत शाळा किंवा संस्थांमध्ये शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या वेळेत कोचिंग क्लासेस घेण्यात येणार नाहीत. दिवसात 5 तासांपेक्षा जास्त क्लास चालणार नाही. सकाळी लवकर आणि रात्री उशिरा क्लास घेता येणार नाही. विद्यार्थी आणि शिक्षकांना आठवडाभर सुट्टी मिळेल. सणासुदीच्या काळात, कोचिंग सेंटर विद्यार्थ्यांना सुट्टी देतील.
16 वर्षाखालील मुलांची नोंदणी केली जाणार नाही
केंद्राने जारी केलेल्या कोचिंग सेंटर रेग्युलेशन 2024 साठी प्रस्तावित मार्गदर्शक तत्त्वे सुचवतात की, 16 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या विद्यार्थ्यांनी कोचिंग सेंटरमध्ये प्रवेश घेऊ नये. मार्गदर्शक तत्त्वे असेही सुचवतात की, कोचिंग सेंटर्सनी पालक आणि विद्यार्थ्यांना दिशाभूल करणारी आश्वासने देऊ नयेत किंवा दर्जाची हमी देऊ नये.
